Kawa w USA i Polsce – podobny napój, różne zwyczaje
Kawa jest popularna zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i w Polsce, ale sposób jej przygotowywania, podawania i picia może się bardzo różnić.
W USA kawa jest mocno związana z codziennym rytmem życia – porankiem, pracą, podróżą i kawą kupowaną „po drodze”. W Polsce kawa przez wieki była natomiast częścią domowych spotkań i kultury kawiarni. Dziś w obu krajach wybór jest ogromny, ale pewne różnice nadal są widoczne.
Kawa w Stanach Zjednoczonych
Jednym z najbardziej charakterystycznych sposobów przygotowywania kawy w USA jest drip coffee, czyli kawa przelewowa.
Gorąca woda powoli przepływa przez zmieloną kawę znajdującą się w papierowym filtrze, a gotowy napój trafia do dzbanka lub bezpośrednio do kubka. Metoda ta jest popularna m.in. dlatego, że jest wygodna i pozwala przygotować większą ilość kawy jednocześnie.
W amerykańskich domach i biurach kawa przelewowa przez lata była podstawowym sposobem przygotowywania kawy. Nie oznacza to jednak, że Amerykanie piją wyłącznie taki napój.
Współczesna kultura kawowa w USA obejmuje również espresso, cappuccino, latte, cold brew, French press, pour-over oraz kawy smakowe i gotowe kawy RTD. Rozwój tzw. „trzeciej fali kawy” przyniósł większe zainteresowanie pochodzeniem ziaren, sposobem palenia, metodami parzenia i jakością samej kawy.
Duży kubek czy mała filiżanka?
Jedną z rzeczy, które często zwracają uwagę Polaków w USA, jest wielkość porcji. Kawa przelewowa jest zazwyczaj przygotowywana jako większy napój, który można pić przez dłuższy czas.
Popularność kawy w Stanach jest ogromna. Według National Coffee Association 66% dorosłych Amerykanów pije kawę każdego dnia.
Kawa jest również mocno związana z życiem „w biegu”. Kubek kawy można zabrać do samochodu, do pracy czy na spacer, a wiele kawiarni oferuje rozbudowane menu zarówno kaw gorących, jak i zimnych.
A jak wygląda kultura kawy w Polsce?
Historia kawy w Polsce sięga XVII wieku. Początkowo napój budził sporo kontrowersji, ale z czasem kawa zaczęła zdobywać coraz większą popularność. W XVIII wieku rozwijała się także kultura kawiarni.
Co ciekawe, dawniej polska kawa była często podawana z mlekiem lub śmietaną. Kawa była również ważnym elementem przyjmowania gości.
W XIX i XX wieku sposób przygotowywania kawy zmieniał się wraz z dostępnością produktu i sytuacją gospodarczą.
„Kawa po turecku” – co właściwie oznacza?
W Polsce przez wiele lat bardzo popularny był prosty sposób przygotowywania kawy: zmieloną kawę zalewano bezpośrednio wrzątkiem.
Tak przygotowaną kawę często nazywano „kawą po turecku”. Szczególnie mocno kojarzy się ona z okresem PRL, kiedy kawa była produktem trudniej dostępnym, a dobrej jakości ziarna nie zawsze można było kupić.
Kawa była wtedy często podawana w szklankach z metalowymi uchwytami. Dla wielu osób jest to dziś jeden z charakterystycznych smaków i obrazów związanych z kawą z czasów dzieciństwa czy młodości.
Jak wygląda kawa na co dzień?
W USA często spotkamy:
☕ drip coffee – kawę przelewową
cold brew – kawę przygotowywaną na zimno
☕ espresso
latte
☁️ cappuccino
iced coffee
kawę na wynos
różne rodzaje palenia i ziarna z konkretnych regionów
W Polsce spotkamy:
☕ kawę z ekspresu
☕ espresso
cappuccino i latte
☕ kawę przelewową
☕ kawę parzoną bezpośrednio w filiżance lub szklance
tradycyjną „kawę po turecku”
coraz większy wybór kaw speciality i ziaren z różnych regionów świata
Oczywiście nie są to sztywne zasady. Współczesne kawiarnie w obu krajach oferują podobne rodzaje napojów, a różnice dotyczą przede wszystkim popularności poszczególnych metod i sposobu ich wpisania w codzienne życie.
Kawa w domu czy kawa na wynos?
Tutaj również można zauważyć ciekawą różnicę kulturową.
W USA kawa bardzo mocno funkcjonuje jako napój „w drodze”. Można kupić ją rano w kawiarni lub restauracji i zabrać ze sobą.
W Polsce kawa przez długi czas była bardziej związana z domem, wizytą gości i spotkaniem przy stole. Kultura kawiarni również ma w Polsce długą historię – dawne kawiarnie były miejscami spotkań, rozmów, czytania gazet, a nawet dyskusji o kulturze i polityce.
Dzisiaj granice te coraz bardziej się zacierają. Polacy również chętnie kupują kawę na wynos, a Amerykanie coraz częściej interesują się kawami speciality i tradycyjnymi metodami parzenia.
Co ciekawe, „kawa po polsku” ma swoją historię
W XVIII i XIX wieku kawa była już ważnym elementem polskiej kultury. Źródła historyczne opisują m.in. kawę podawaną ze śmietaną oraz specjalne zwyczaje związane z jej przygotowaniem.
W czasach PRL sytuacja wyglądała zupełnie inaczej. Problemy z dostępnością dobrej kawy sprawiły, że popularne były również kawy zbożowe i substytuty kawy, a prawdziwa kawa stała się symbolem produktu trudniej dostępnego.
Po 1989 roku polska kultura kawowa zaczęła szybko się zmieniać. Pojawiły się nowe ekspresy, kawiarnie, ziarna z różnych części świata oraz większe zainteresowanie metodami parzenia. Współczesna Polska jest częścią globalnego ruchu speciality coffee.
USA czy Polska – która kawa jest lepsza?
Tutaj nie ma jednej odpowiedzi.
To trochę tak, jak z herbatą czy śniadaniem – sposób picia kawy jest częścią codziennych zwyczajów i kultury.
Dla jednej osoby najlepsza będzie duża filiżanka amerykańskiej kawy przelewowej, którą można powoli pić przy śniadaniu. Dla innej – małe, mocne espresso. Ktoś inny wybierze cappuccino, latte albo kawę przygotowaną metodą pour-over.
Najciekawsze jest właśnie to, że ten sam napój może być częścią zupełnie różnych codziennych rytuałów.


